“Voorkennis activeren is zinloos”🏠 Heilig huisje #14

“Voorkennis activeren” staat in vrijwel elke leesbegripsmethode als eerste stap, en ik begrijp heel goed waarom. Je wilt leerlingen warm maken voor een tekst, je wilt hun hersenen aan het werk zetten voor ze beginnen met lezen. De intentie klopt, maar de manier waarop het vaak vorm krijgt en het resultaat daar dan van niet. Vooral niet voor de leerlingen die leesbegrip lastig vinden.

Wat ik helaas vaak hoor is dat de leerkracht vraagt “Wat weten jullie al over…?” Een paar leerlingen zeggen iets, de rest luistert of denkt aan iets anders. De leerkracht schrijft misschien wat woorden op, legt een onbekend woord uit en dan begint het lezen. Wat er in die hoofden zit, in al die verschillende hoofden, blijft grotendeels onberoerd. Terwijl dat juist de rijkdom is! Want het relationele netwerk van een leerling, alles wat hij weet, heeft meegemaakt, gevoeld, geleerd en bedacht, staat nooit stil en heeft geen aan- en uitknop die je als leerkracht bedient.

Dat netwerk is actief vóór het lezen, maar ook erna, en eigenlijk het meest wanneer een leerling midden in een tekst zit en merkt dat iets onduidelijk is of hem raakt of verbaast. Op dat moment maak je verbindingen, verfijn je wat je al wist, voeg je iets toe aan je begrip van de wereld.

Voorkennis activeren als ritueel vóór een tekst maakt niet dat je leerlingen bewust maakt van hun denkproces. Dat het goed is om een tekst ook vanuit je eigen perspectief te lezen en dat je ervan leert om erover in gesprek te gaan.

Wat wél werkt: leerlingen laten nadenken en praten over wat ze lezen, tijdens en na, zodat hun eigen netwerk voortdurend in gesprek is met de tekst. Dat gesprek, hardop of in je hoofd, is het leesbegrip.

The post “Voorkennis activeren is zinloos”🏠 Heilig huisje #14 appeared first on LeesInzicht.