Leesbegrip

“Ik heb het gelezen,” zegt je kind. Hij heeft de tekst van geschiedenis al een paar keer doorgelezen. “Ik snap er geen bal van.”

Misschien herken je dit wel. Bij ons in de praktijk zien we dit heel erg vaak: leerlingen die een tekst snel doorlezen, maar eigenlijk niet echt bezig zijn met wat er staat. Ze hopen dat de inhoud vanzelf wel binnenkomt, net zoals ze een youtube filmpje kijken. Maar helaas… zo werkt dat niet.

Leren en lezen hebben veel met elkaar te maken: je kind moet vaak leren wat hij leest. Of dat nou op de basisschool is, op op de middelbare: zo werkt het nou eenmaal. Maar als hij heel oppervlakkig leest, dan komt het niet binnen, of in elk geval niet goed genoeg. Hij kan dan misschien wel losse feiten noemen of wat hij zelf al over het onderwerp wist, maar niet de lijn van het verhaal. Niet hoe alles met elkaar te maken heeft. Wat veel leerlingen op het VO dan doen, is het leren van de begrippen. Maar ook hier geldt: als je niet weet wat alles met elkaar te maken heeft, dan kun je alleen antwoord geven op een vraag die precies over die losse begrippen gaat.

Het gevolg is, dat het dan bijvoorbeeld op een toets mis gaat: je kind kan alleen de kennisvragen beantwoorden, maar als het iets meer inzicht vraagt, of als het over bronnen gaat, dan lukt het niet goed. En voor díe vragen krijg je meestal de meeste punten.

Dus – hoewel je kind dan voor zijn gevoel echt goed geleerd heeft (“ik kende alle begrippen!”) en bij het overhoren best veel wist – dat wordt niet het gehoopte of verwachte mooie cijfer, maar een stuk lager. Met alle frustraties van dien: “Ik kan net zo goed níet leren!”

Daarom is het heel belangrijk dat je kind de lijn van het verhaal begrijpt. Dat gebeurt niet door de tekst even snel door te lezen, maar door echt na te denken. “Lezen is denken”, zeg ik altijd. Bij alles leer ik mijn leerlingen om stukje voor stukje te lezen en na te denken over wat het allemaal met elkaar te maken heeft. Waarom staat deze afbeelding erbij? Wat heeft deze paragraaf met de vorige te maken? Begrijp je de titel wel en wat is het verband met de tekst?
Feiten worden dan geen losse flodders, maar passen in het verhaal. Ze maken het verhaal logischer en daardoor is alles makkelijker te onthouden. Inzichtvragen zijn beter te beantwoorden en vragen over bronnen vaak ook. Zo leert je kind echt meer over het onderwerp, met als gevolg een hoger cijfer, maar vooral meer kennis. En daar gaat het om.