Vaak gevraagd bij leesbegrip: 

“Mijn leerling moet op school toetsen maken die gebaseerd zijn op strategieën. Hoe ga ik als RT’er* om met het verschil tussen wat ik doe en wat de school doet?”

Ja, die vraag kan ik me heel goed voorstellen: op school leren leerlingen om een tekst twee of drie keer te lezen, signaalwoorden te markeren of het teksttype te bepalen, terwijl je in je begeleiding werkt aan het verbinden van nieuwe informatie met wat de leerling al weet, aan het bouwen van een mentaal beeld en aan het herkennen van het hûh-moment als signaal dat er een verbinding ontbreekt. Dat voelt soms alsof je twee verschillende talen spreekt.

Maar: strategieën zijn gereedschappen, en gereedschappen werken alleen als er iets is om mee te werken. Een leerling die geen situatiemodel kan opbouwen, die de verbanden in een tekst niet legt en geen mentale film bouwt bij wat hij leest, heeft aan die strategieën helemaal niets. Die markeert woorden, volgt een stappenplan en produceert antwoorden die nergens op gebaseerd zijn.

Wat jij in je begeleiding opbouwt, is geen aanvulling op de schoolaanpak maar de voorwaarde waaronder die aanpak überhaupt kan werken. Het relationele netwerk van de leerling uitbreiden, de vaardigheid om verbanden te leggen ontwikkelen, het hûh-moment leren herkennen als signaal dat er iets ontbreekt: dat is het fundament. Zonder dat fundament zijn strategieën trucjes die een leerling misschien door een toets loodsen maar niets bijdragen aan werkelijk leesbegrip.

Dat betekent niet dat je de schoolaanpak negeert of tegenspreekt. Het betekent dat je weet wat jouw werk doet en waarom het ertoe doet. Als een leerling via de begeleiding leert om een situatiemodel op te bouwen, zal hij merken dat de strategieën op school ineens meer zin hebben, omdat ze dan doen wat ze beloven: grip geven op wat een tekst betekent.

*of welke andere begeleider dan ook!

Ik leer professionals hoe ze het relationele netwerk van hun leerlingen kunnen vergroten en verfijnen. Lezen is namelijk geen kunstje, maar het bouwen van een wereld in je brein. Wil je daar meer over leren? Kijk bijvoorbeeld eens naar deze module van de e-cursus: