In welke film zit ik nu weer?

Blog door Agnes Eisses

 

In welke film ben ik nu weer terecht gekomen... Ik hoor mijn vriendinnen af en toe diep zuchten over het gedrag van hun pubers. ’s Morgens zijn ze niet vooruit te branden en ’s avonds niet moe te krijgen. Roekeloos en ongeremd gedrag zorgt ervoor dat ze regelmatig hun moederhart vast houden.

 

De ene keer is dochterlief tot over haar oren verliefd, het andere moment zit ze op het randje van ‘depressief’. Ruzies zijn aan de orde van de dag, want afspraken nakomen blijkt opeens heel erg lastig. Maar het huis is te klein wanneer de ouders zelf een keer een afspraak niet kunnen nakomen. Onbegrip over en weer kunnen de sfeer thuis behoorlijk verzieken. Gisteravond zei mijn vriendin: ‘Het lijkt wel alsof ik tegen iemand van een andere planeet sta te praten. Ik heb aliens in huis.’ Voor een puber zal het af en toe ook wel voelen alsof hij in een totaal verkeerde speelfilm beland is. En eigenlijk is dat ook zo.

In de vroege (10-15 jr.) en late (16-22 jr.) pubertijd vinden grote verandering in de hersenen plaats. Verschillende hersengebieden ontwikkelen zich op verschillende manieren en tijdstippen. Vooral de voorste hersendelen, de zogeheten prefrontale cortex, ontwikkelen zich in die periode sterk. Daarin bevinden zich de plannings- en controlefuncties en deze functies stellen ons in staat om te plannen, te anticiperen en de gevolgen voor de lange termijn te overzien. Juist in de puberteit is het cruciaal dat ouders hun kinderen wijzen op de langetermijngevolgen van hun gedrag, omdat ze die zelf niet kunnen overzien. Sommige dingen kun je daarom het beste gewoonweg verbieden. Dat wil niet zeggen dat je dat in dank wordt afgenomen. Geen alcohol onder de 18 bijvoorbeeld is zo’n maatregel.

Tijdens de pubertijd gaat door het steeds later afscheiden van het hormoon melatonine, het slaap- en waakritme anders werken. Daarom is de puber pas laat op de avond moe en kost het zoveel moeite om vroeg op te staan. De hersenen hebben echter wel minimaal acht uur nodig om alle indrukken en prikkels van de vorige dag te verwerken. Slaaptekort belemmert de creativiteit en bemoeilijkt het onthouden van nieuwe informatie. Het brein heeft (slaap)tijd nodig om alles op te slaan wat er overdag ingestopt is.

Inzicht hebben in deze ontwikkeling en snappen waarom dingen gaan zoals ze gaan, kan een hoop frustratie wegnemen en het wederzijdse begrip vergroten. Maar er is meer! Onze maatschappij is niet ingesteld op een brein in ontwikkeling. Zodra leerlingen van de basisschool af zijn moeten ze mee in het leef-ritme en tempo van volwassenen. De huidige schooltijden sluiten eigenlijk helemaal niet aan op het bioritme van de puber. Veel jongeren rollen redelijk goed door hun schoolperiode en studie heen, maar er zijn er veel die het zwaar hebben. Dit doet de motivatie en de sfeer in huis geen goed. Soms escaleert de situatie thuis of op school en kelderen de schoolresultaten.

Ik geloof dat, zolang de wereld nog niet ideaal is, je zelf een voor jou zo ideaal mogelijke wereld moet creëren. Bij Obalo XL proberen we de puber allereerst inzicht te geven in zijn eigen aanleg en ontwikkeling. Daarnaast gaan we samen op zoek naar de manier van leren die daar het beste bij past. Met behulp van veel structuur en duidelijke en werkbare tips en trucs werken we zo samen toe naar betere resultaten, meer zelfvertrouwen en uiteindelijk zelfstandigheid. Nog voor het zover is hoor ik vaak al van ouders dat de lucht thuis behoorlijk is opgeklaard en dat de relatie met de puber weer in een positieve flow is beland. Als ik dat hoor dan weet ik weer waarom ik zo graag met pubers werk. Het is nooit saai!